Extravergine olijfolie

Onze typische lokale natuurproducten: De Toscaanse extravergine olijfolie

Waardevol, delicaat, bizar, veranderlijk: zij is van een eenvoudig voedingsmiddel tot een genot verheerlijkt en verkrijgt dezelfde aanzien als wijn: dat is de Toscaanse extravergine olijfolie IGP geproduceerd door de 1200 olijfbomen van het boerenbedrijf Casanova di Pescille.

Geschiedenis

Mediterrane volkeren hechtten al lang grote waarde aan de handel in olijfolie, zo bouwden ze zelf speciale vrachtschepen voor de transport ervan en vervolgens boten met een platte onderkant die tot wel 500 vaten konden bevatten. De Romeinen hadden zelfs een soort van Handelsbeurs waar de partijen olijfolie verhandeld werden die de "arca olearia" genoemd werd. Het huidige Toscaanse landschap, dat zeer geliefd is en veelvuldig in televisiereclame's en films wordt gebruikt, heeft haar schoonheid te danken aan de olijfbomen en wijnstokken die er geplant zijn door de Medici familie uit Florence.

Sinds 1998 draagt de in Toscane geproduceerde extravergine olijfolie het keurmerk I.G.P. (Identità Geografica Protetta), een keurmerk dat geïntroduceerd is door de regels van de Europese commissie en dat aangeeft dat de olie geproduceerd is in Toscane uit Toscaanse olijven in Toscaanse olijvenpersen.

Olijfolie die met zorg wordt geperst
Uit de pure vruchten uit de oude olijfbomen,
Die roepen - vrede! - in hun simpele taaltje.

Olio con sapiente arte spremuto
Dal puro frutto degli annosi olivi,
Che cantan - pace! - in lor linguaggio muto.

Gabriele D'Annunzio

Tussen magie en welzijn

Er was een Amerikaan voor nodig om de Italianen te doen ontdekken dat extravergine olijfolie goed is voor de gezondheid. Het was dokter Ancel Keys, die in de jaren zestig dit voedingsmiddel herwaardeerde en de preventieve werking erkende die het heeft ter voorkoming van hart- en vaatziekten en aderverkalking. Het is de enige soort olie die simpelweg geproduceerd wordt door samenpersen van een vrucht, zonder chemische bewerking : Het is zeer licht verteerbaar, het zorgt voor een verlaging van cholesterol, vermindert het zuurgehalte in de maag, vermindert het risico op steenvorming, heeft een positief effect op de botgroei bij kinderen en is een bron van vitaminen: A - D - E . De extravergine bevat daarnaast de zogenaamde bioregulateurs die het verouderingsproces vertragen en de hersenactiviteit en de aanwezigheid van tocoferolen verhogen, een antioxidant waardoor de veroudering van cellen vertraagt en het aantal rimpels vermindert wordt.

De legende wil dat de olie gemaakt is door Athene, dat het vereerd werd en gebruikt werd voor de thalamus van Odysseus en Penelope, om helden te kronen, om de beelden van Goden mee in te smeren, als symbool voor vrede, een olijftak was het eerste teken van leven dat Noach ontving na de zondvloed. Vandaag de dag is deze zalf van betekenis in het leven van christenen van begin tot het einde. Hippokrates, de vader der medicijnen, adviseerde de persing van verse olijven voor genezing van geesteszieken. In de traditionele Toscaanse boerencultuur wordt het nog gebruikt om irritaties door brandnetels te verhelpen, om huidzweren te verzachten, tegen oorpijn, maar het wordt ook gebruikt om zeep en schoonheidsproducten te maken, om voedsel te bewaren en te koken. Verder zijn slechts een paar druppels olie voldoende om het "boze oog" kapot te maken en angst te behandelen.